Η δύναμη των μύθων
Ψάχνοντας ιστορία και προϊστορία
Το σημείο αφετηρίας είναι ο προϊστορικός άνθρωπος , όταν ακόμα η κοινωνία του , είναι στο επίπεδο της αγέλης , αλλά ξέρει να χρησιμοποιεί τη φωτιά , και κάποια εργαλεία απο πέτρα , οστά ή ξύλο . Η χρήση τους τον έχει κάνει να ξεχωρίσει από τα άλλα ζώα , αλλά η οργάνωση της κοινωνίας είναι παρόμοια με των άλλων αγελαίων ζώων , όπου το κυρίαρχο αρσενικό διαφεντεύει την αγέλη. Στη αργή αυτή πορεία του που του επέτρεψε να προοδεύσει ο κύριος παράγων ήταν η ανάπτυξη της ομιλίας , αλλά και η όρθια στάση.
Η ομιλία του επέτρεψε να μεταβιβάζει τις εμπειρίες του , και η όρθια στάση του επέτρεψε με τα δυο πάνω άκρα να πιάνει , να επεξεργάζεται την ύλη , και να δημιουργεί εργαλεία και όπλα που του έδιναν νέες δυνατότητες .
Με την ομιλία εκτός απο την δυνατότητα καλύτερης συνεργασίας μεταξύ τους έχουμε και καλύτερη μεταφορά γνώσεων . Ενώ τα άλλα ζώα διδάσκονται με το παράδειγμα, βλέποντας τους γονείς τους , στον άνθρωπο επι πλέον αναπτύσσεται και η προφορική μετάδοση . Μαθαίνουν ότι χρειάζονται για να ζήσουν , και η γνώση μεταδίδεται τώρα γρήγορα . Μαθαίνουν πως θα κυνηγούν , για τη συλλογή τροφής , τα καλά χόρτα , τα κακά ,για τις χρήσιμες πέτρες , που με το κτύπημα μεταξύ τους σπάνε σε λεπίδες και κανείς κοφτερά εργαλεία , για πέτρες που βγάζουν σπίθες και ανάβεις φωτιά , πως θα τρύπησεις με ένα μυτερό κόκκαλο ένα δέρμα για να το ρίψεις με ένα άλλο.
Αλλά και μαζί με τις χρήσιμες γνώσεις που μεταδίδονται απο γενιά σε γενιά , Ιστορίες και διάφορα κατορθώματα . Μπορούμε να τους φανταστούμε το βράδυ μαζεμένους γύρω απ´ τη φωτιά που έψησαν το κυνήγι , χορτάτους να λένε ιστορίες για το πως σκότωσαν το λιοντάρι , ή πως καβάλα σε ένα κορμό δέντρου πήγε στη στεριά που φαίνεται πέρα από τη θάλασσα . Από γενιά σε γενιά οι ιστορίες αρχίζουν να περνούν μορφή υπερφυσική , και από απλές ιστορίες γίνονται υπερφυσικοί μύθοι.
Και μια και ότι μέχρι τώρα ότι τους έλεγαν οι γεροντότεροι για την καθημερινή πράξη , ήταν σωστά και χρήσιμα , και οι μύθοι γίνονται αποδεκτοί σαν αναμφισβήτητες αλήθειες και αποτελούν την παράδοση της αγέλης.
Και βέβαια σε λίγο οι μύθοι αρχίζουν να καλύπτουν και μιά άλλη ανθρώπινη ανάγκη την ανάγκη της προστασίας . Μυθικά όντα ,πανίσχυρα και καλά , τους προστατεύουν , από άλλα επίσης ισχυρά μυθικά όντα ,κακά και μοχθηρά (που σε αυτά αποδίδονται οι αρρώστιες και οι κακίες συγκυρίες ) , αρκεί να τα εξευμενίσεις με κάποια προσφορά . Και σιγά σιγά αυτές οι προσφορές πάνε σε ένα ορισμένο βράχο ή σπηλιά , και ο επί της γης αντιπρόσωπος της καλής μυθικής ύπαρξης τα παραλαμβάνει δια τα περαιτέρω
Ο πρώτος ιερέας έχει εμφανιστεί .
Μόνιμη εγκατάσταση
Σε μια περιοχή εύφορη , οι σπόροι από τη τροφή τους φυτρώνουν και έχουμε την εμφάνιση της γεωργίας και τη μόνιμη εγκατάσταση. Οι νέες συνθήκες προκαλούν αύξηση του πληθυσμού της αγέλης. τα δυνατά αρσενικά είναι πολλά , οι συγκρούσεις συνεχείς που οδηγούν στη διάσπαση σε μικρότερες ομάδες και νέες συγκρούσεις μεταξύ των . Κάτι πρέπει ή αλλάξει , και αυτόματα γίνεται η αλλαγή .
Η ζωή με τη μόνιμη εγκατάσταση και την αύξηση του πληθυσμού γίνεται ποιό πολύπλοκη . Απαιτεί γνώσεις και οι γνώσεις έρχονται με τα χρόνια και την εμπειρία.
Ήδη σε κάθε ομάδα υπήρχε ο σοφός , κάποιος γέρος , που όλοι τον άκουγαν γιατί είχε ζήσει πολλά χρόνια και είχε δει πολλά και ακούσει ακόμα περισσότερα . Μπορούσε να δώσει λύση σε δύσκολες καταστάσεις . Σε κάποια ομάδα συντελέστηκε μια αλλαγή ηγεσίας . Ο σοφός γέρος κρίθηκε καταλληλότερος για να την οδηγεί μια και αποδεδειγμένα έδινε καλύτερες λύσεις στα προβλήματα της καθημερινότητας .
Μια ακόμα αλλαγή είχε συντελεστεί . Η αρχηγία τώρα δεν επιβαλλόταν με τη δύναμη αλλά με την γενική αναγνώριση , και αποδοχή .
Η αρχηγία φεύγει από την δύναμη και πάει στη σοφία .
Και από τότε δύο είναι οι μορφές της εξουσίας . Η μία βασίζεται στη δύναμη , και η άλλη στην γενική αναγνώριση και αποδοχή . Την Τυραννία και τη Δημοκρατία στην πρωτόγνωρη μορφή τους ήταν το κυρίαρχο αρσενικό , και ο σοφός γέρος της φυλής.
Τα πράματα όμως δεν είναι ξεκάθαρα . Δεν μπορούμε να πούμε ότι έχουμε να κάνουμε με τον καλό και τον κακό . Το καλό και το κακό ενυπάρχει και μπερδεύεται και με τις δύο μορφές . Εκτός από το σοφό γέρο , έχουμε και τον πονηρό γέρο . Και εκτός από το ζωώδες , δυνατό αρσενικό , έχουμε και το ανδρείο και καλό αρσενικό που με τη δύναμή του και τις πράξεις του κερδίζει την γενική αναγνώριση , και το βλέπουμε στους μυθικούς ήρωες σαν τον Ηρακλή και Θησέα . Αντίστοιχα έχουμε και τον πονηρό γέρο που κερδίζει την γενική αναγνώριση με απάτη , το μάγο - ιερέα που μεσολαβώντας με το αζημίωτο στα καλά πνεύματα κερδίζει το γενικό σεβασμό .
Ο πρώτος πονηρός γέρος διέπραξε ενσυνείδητη απάτη , και καλοπέρασε με τα ψέματα και τους μύθους του . Ο επόμενος που άκουσε τους μύθους απ´ τον πρώτο , ίσως να τα πίστεψε , ίσως τα μισό - πίστεψε , ίσως και αυτός να ήταν απατεώνας . Αλλά σε λίγες γενιές , όλοι τα πιστέψανε σαν αναντίρρητη αλήθεια . Ο μύθος μετετράπη σε εργαλείο ομοφωνίας και ομοψυχίας . Τα μυαλά στοιχίστηκαν πίσω από αυτές τις ιδέες . Όλοι πίστεψαν και πειθάρχησαν σε αυτές , και ο μύθος μετετράπη σε θρησκεία .
Η θρησκεία , η οποιαδήποτε θρησκεία μετατρέπει το άμορφο πλήθος σε δύναμη.
Τώρα όλοι πειθαρχούν στον αρχιερέα και τους βοηθούς του , τα μυαλά έχουν ελεγχθεί και μπορεί πλέον να κινητοποιηθούν μυρμηγκιές ανθρώπων και για καλό και για κακό.
Δημιουργήθηκε το πρώτο κράτος . Κράτος σημαίνει Δύναμη . Ομόψυχα δούλεψαν για ότι νόμιζαν ότι ότι είναι θεϊκό θέλημα. Ο ιερέας ήταν και δικαστής , νομοθέτης αρχηγός με τη εντολή του θεού στην αρχή , και μετά από αντιπρόσωπος έγινε ο ίδιος Θεός . Οι Φαραώ ήταν θεοί . Οι πυραμίδες τιτάνιο έργο , πρακτικά άχρηστο , έγιναν χάρις στη θρησκεία . Αυτή την συγκολλητική ουσία που στοιχίζει και ομαδοποιεί τα μυαλά , που τα κολλάει και τα σκλαβώνει για το καλό ή το κακό. Τέσσερις χιλιάδες χρόνια στην Αίγυπτο δημιούργησε πολιτισμό. Χωρίς θρησκεία τι θα ήταν η Αίγυπτος ; Ένα σύνολο από χωριά και πόλεις που θα πολεμούσαν μεταξύ τους και ούτε μεγάλα αρδευτικά έργα , ούτε ναοί , ούτε πρακτικά μαθηματικά , ούτε εφαρμοσμένη πρακτική γεωμετρία .
Η τάξη του θεοκρατικού καθεστώτος δημιούργησε τον αιγυπτιακό πολιτισμό .
Ο θρησκευτικός μύθος μετέτρεψε τις ανθρώπινες αγέλες σε δύναμη . Αυτός συντόνισε και ευθυγράμμισε τα μυαλά του πλήθους έτσι ώστε να συνεργάζονται για ένα σκοπό.
Το θεοκρατικό κράτος της Αιγύπτου δεν ήταν το μοναδικό , απλά ίσως ήταν το πρώτο απο μία σειρά κρατών που ξεκινά από τότε και με διάφορες μορφές χρησιμοποιήθηκε σε όλους τους αιώνες και σε όλες τις περιοχές του κόσμου μέχρι σήμερα. Δεν έχουμε παρά να θυμηθούμε τους ελέω θεού βασιλείς , τους χαλίφηδες ,τα θεοκρατικά σημερινά καθεστώτα , και τον Χιροχίτο της Ιαπωνίας .
Αλλά στη ζωή δεν εξελίσσονται ολά παρόμοια . Οι διαφορετικές συνθήκες οδηγούν και σε διαφορετικά αποτελέσματα .
ΕΛΛΑΔΑ
Εδώ στην Ελλάδα το έδαφος είναι ορεινό ,
Τα εύφορα μέρη σχετικά λίγα γύρω από μικρούς ποταμούς . Παντού νησιά βουνά και θάλασσα. Το αρχιπέλαγος του Αιγαίου τους ωθεί στην περιπέτεια , την εξερεύνηση .
Μπροστά τους θάλασσα και απέναντι φαίνεται μία ξηρά , με τα βουνά της .
Το τοπίο τους προκαλεί και τους προσκαλεί να διασχίσουν τη θάλασσα να το εξερευνήσουν . Με βαρκούλα ή με σχεδία πάνε στο νησί που φαίνεται , και πίσω από το νησί βλέπουν άλλο νησί , και μετά άλλο ,και άλλο και άλλο. Μικροί κόσμοι που μπορούν να ζήσουν και να τρέψουν τις οικογένειες τους . Τα νησιά κατοικούνται και αρχίζει η ανταλλαγή προϊόντων , αρχίζει το εμπόριο , . Οι βάρκες γίνονται πλοία και σιγά σιγά επεκτείνεται όλο το γνωστό τότε κόσμο της Μεσογείου και του Ευξείνου πόντου .
Στην ηπειρωτική Ελλάδα και Πελοπόννησο ,Οι πόλεις είναι μικρές ,με μερικές χιλιάδες κατοίκους οι περισσότερες , που αν ο πληθυσμός αυξηθεί , δεν υπάρχει φαΐ για όλους και φεύγουν σε μακρινά μέρη και κάνουν αποικίες . Είναι σε διαρκή αντιπαράθεση μεταξύ των για τους λίγους πόρους. Εδώ χρειάζονται πολεμιστές για να υποστηρίξουν την περιουσία τους . Να μάχονται υπέρ βωμών και εστιών . Δεν είναι τυχαίο ότι στην Ελληνική κουλτούρα επεκράτησαν τα έπη της Ιλιάδας και της Οδύσσειας . Το πρώτο εξυμνεί της Ανδρεία , το δεύτερο την Ευφυΐα Όλοι πρέπει να μάχονται υπέρ βωμών και εστιών .Ο ιερέας πολύ σημαντικός παράγων της κοινωνίας έρχεται δεύτερος .Το πρώτο λόγο τον έχει ο πολεμιστής άρχοντας , και αυτό έχει άλλες συνέπειες . Η κοινωνίες οργανώνονται όχι από την θεία θέληση, αλλά με κανόνες που θέτουν οι ίδιοι οι πολίτες. Έτσι έχουμε στην Αθήνα ( Αθήναι ως ως συνασπισμός κοινοτήτων ) τους Δρακόντειους νομούς , τους νόμους του Σόλωνα. Εδώ δεν υπάρχει θεϊκή προσταγή . Το πολίτευμα είναι γενική συνέλευση πολεμιστών . Στην Πνύκα συνέρχονται πάντα ένοπλοι , και επικρατεί η άποψη των περισσοτέρων . Στη Σπάρτη το πολίτευμα είναι ολιγαρχικό. Οι δύο βασιλείς ( όχι ένας αλλά δύο , για μην κάνει κακές σκέψεις και να υπάρχει το αντίπαλο δέος ) ελέγχονται από το σώμα των εφόρων .Και εδώ ο νομοθέτης Λυκούργος βάζει τα θεμέλια μιας στρατιωτικής κοινωνίας. Μπορούμε να πούμε ότι ο Ελληνικός χώρος , είναι ένα εργαστήρι δοκιμής πολιτευμάτων. Βασίλεια , δημοκρατίες , Τυραννίες , ολιγαρχίες , όλα δοκιμάζονται. Τα επιτυχημένα επιβιώνουν τα αποτυχημένα καταρρέουν και στη θέση τους δημιουργούνται άλλα. -Η φυσική επιλογή δεν επιλέγει μόνο το είδη και τα κράτη υπόκεινται στο νόμο της φυσικής επιλογής οι θεσμοί του κράτους είναι σωστοί , η οργάνωση των θεσμών σωστή , τότε το κράτος προοδεύει . Αν όχι μπορεί να καταστραφεί ή και να επιβιώσει σε μία λιμνάζουσα μετριότητα .
Ο ευρύτερος χώρος της Ευρωπαϊκής Μεσογείου έχει αυτό το γνώρισμα . Οι κοινωνίες οργανώνονται από μόνες τους χωρίς την θεϊκή παρέμβαση . Λίγο ποιο κάτω στην Αίγυπτο και μέση Ανατολή , η οργάνωση έρχεται από ανωτέρα δύναμη . Οι νόμοι είναι θεόσταλτοι . Δεν αλλάζουν ,δεν προσαρμόζονται (δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ο θεϊκός λόγος) . . Αιώνες επί αιώνων είναι οι ίδιοι . Κατά συνέπεια και οι αλλαγές στην κοινωνία σπάνιες , έως μηδενικές .
Εκεί η κοινωνία έχει πέσει στο τέλμα του δόγματος .
Η μοναδική γνώση προκύπτει από τη θεϊκή αποκάλυψη.
Εδώ τα πράματα διαφέρουν πολύ . Τους θεούς τους σέβονται , αλλά δεν δημιουργούν στην Ελλάδα κοσμοθεωρία . Εδώ δεν έχουμε το "γεννηθήτω φως" οι άνθρωποι έχουν τις απορίες τους , αλλά προσπαθούν να βρουν απαντήσεις μόνοι τους, Συζητάνε μεταξύ τους ανταλλάσσουν απόψεις , ψάχνουν με υποθέσεις και σιγά σιγά Αυτοί αποκαλούνται φίλοι της Σοφίας - της γνώσης - φιλόσοφοι.
Αλλά εκτός της απουσίας δόγματος , και ένας άλλος παράγων ,ο ισχυρότερος ίσος υπάρχει στον Ελλαδικό χώρο. Η θάλασσα . Οι άνθρωποι ταξιδεύουν από νησί σε νησί , στην αρχή , και σε όλο το γνωστό τότε κόσμο αργότερα. Αρχίζει το εμπόριο και μαζί με τα εμπορεύματα μεταφέρονται και η γνώση . Ο Ελληνικός κόσμος μαθαίνει για μακρινούς λαούς , για το τι πιστεύουν , τι τρώνε , πως ντύνονται , τα όπλα τους , τους θεούς τους . Ο Έλληνας έχει πολλά ερεθίσματα. Δεν είναι σαν τον φελάχο στην Αίγυπτο που ακούει μόνο ότι του λένε ο Φαραώ και οι ιερείς του. Στην Ελλάδα εκτός απ´ το πιστεύω του φελάχου , φτάνει και το πιστεύω του Πέρση , των λαών της μαύρης θάλασσας , των λαών της δυτικής Μεσογείου , και λαών ακόμα και πάρα πέρα . Πιστεύω περίεργα , πρωτάκουστα , πολλές φορές αλληλοσυγκρουόμενα . Ποιο είναι σωστό και ποιο όχι ; Αρχίζει να τα σκέπτεται να τα εξετάζει με τη λογική , να συγκρίνει , να αναλύει , να αμφισβητεί . Ζητάει την γνώση τη σοφία . Η φιλοσοφία έχει γεννηθεί . Οι φίλοι της γνώσης ονομάζονται φιλόσοφοι. Προσπαθούν να εξηγήσουν τον κόσμο με τη λογική . Όχι με μύθους , όχι με θεόπνευστες αλήθειες . Φιλοσοφία και επιστήμη ( επίσταμαι / γνωρίζω ) , γεννιούνται και πάνε χέρι χέρι . Ψάχνουν τα πάντα .την ύλη , τους αριθμούς , τα σχήματα , τον ουρανό , το ανθρώπινο σώμα. Έτσι γεννιέται η θεωρητική γεωμετρία , τα μαθηματικά , ιατρική , αστρονομία εδώ γίνεται επιστήμη..
Στον γειτονικό λαό της Ρώμης , που δεν είναι θαλασσινός και εκεί απουσιάζει το δόγμα. Αλλά η απουσία ερεθισμάτων από άλλους λαούς , και η έλλειψη των ερωτηματικών που γεννιούνται παρά την επίδραση των Ελλήνων , της Ιταλίας , τους οδήγησε σε άλλη διαδικασία εξέλιξης . Η ύπαρξη του αρχιπελάγους του Αιγαίου , και η ανάπτυξη της ναυτιλίας , και τα ταξίδια δεν υπήρξαν , η ανταλλαγή απόψεων με άλλους απόμακρους λαούς δεν έγινε , με αποτέλεσμα να μην γεννηθούν ερωτηματικά , και κατά συνέπεια ούτε επιστήμη , ούτε φιλοσοφία , παρά την έλλειψη δόγματος και εκεί.
Κατά συνέπεια αν υποθέσω ότι η γέννηση του σημερινού τρόπου σκέπτεσθαι , γεννήθηκε εδώ , αυτό οφείλεται στην γεωγραφική θέση και διαμόρφωση του Ελλαδικού χώρου,δεν θα αφίσταμαι της αλήθειας . Αν οι Έλληνες δεν ταξίδευαν ,ίσως τίποτα δεν θα είχε συμβεί.
Οι Ρωμαίοι δεν ανέπτυξαν την φιλοσοφία , Το κράτος τους ήταν κοσμικό και όχι θεοκρατικό , αλλά τα αναγκαία ερωτηματικά - παρά την έλλειψη δόγματος - δεν αναπτύχθηκαν διότι δεν ταξίδευαν , δεν είχαν ερεθίσματα , δεν ήσαν ναυτικοί.
Τουλάχιστον στην αρχή .
Άρα η γεωγραφική θέση της Ελλάδας , με την έλλειψη θρησκευτικού δόγματος ήταν ο βασικοί παράγοντες που οδήγησαν στην έκρηξη του ορθολογισμού.
Και άλλοι παράγοντες βοήθησαν στη διαμόρφωση του Έλληνα . Η παιδεία το θέατρο και οι αθλητικοί αγώνες .
Στην Αίγυπτο η γραφή , πρακτική αριθμητική και πρακτική γεωμετρία , δεν έφτασε στο λαό . Μια κλειστή κάστανα ιερέων τα μάθαινε για πρακτικούς λόγους , για υπολογισμό της σοδειάς , για τη χάραξη των αγρών , μετά τις πλημμύρες του Νείλου.
Στην Ελλάδα , με τους ναυτικούς της , τα ταξίδια τους και το εμπόριο τους , η ανάγκη του κάθε ναυτικού και εμπόρου να κρατάει σημειώσεις γεωγραφικές και εμπορικές για μελλοντικά ταξίδια , κατέστησε τη γνώση της γραφής απαραίτητη , όπως και την αριθμητική . Η παιδεία οργανώθηκε στις πόλεις και ήταν σκληρή και επίπονη.
Η παιδεία ήταν αυστηρή , και σε πόλεις όπως η Σπάρτη έφτανε τα όρια τις σκληρότητας . εξ ου και το παιδεύω έχει και την έννοια του ελαφρού βασάνου.( μην με παιδεύεις ) .
Αντίθετα στην Αίγυπτο ο φελάχος δεν είχε ανάγκη από γραφή . Με μερικές γραμμές σημείωνε ποσά καντάρια στάρι έβγαλε. Τα υπόλοιπα ήταν πολυτέλεια .
Στην Ελλάδα οργανώθηκε η παιδεία , και τα παιδιά το πρωί μάθαιναν γραφή και ανάγνωση , μουσική , απαγγελία και κυρίως Όμηρο . Τα έπη του Ομήρου με ήρωες τον Αχιλλέα , και τον Οδυσσέα . Ο πρώτος αντιπροσωπεύει την ανδρεία , και ο δεύτερος την ευφυΐα σε συνδυασμό με ανδρεία . Ήσαν τα πρότυπα των Ελληνοπαίδων . όλα ήθελαν να γίνουν δυνατοί σαν την Αχιλλέα και έξυπνοι σαν των Οδυσσέα .
Η σημερινή Ελληνική παιδεία τι πρότυπα έχει; (ποδοσφαιριστές και ροκάδες )
Μετά το μεσημέρι είχανε εκπαίδευση στο γυμναστήριο . Μετά τη γυμναστή του πνεύματος , το σώμα. Νους υγιής Έν σώματι υγείες . Έτσι πλάθονταν άντρες ικανοί να υπερασπίσουν βωμούς και εστίες.
Αλλά και για τους ενήλικες υπήρχε το θέατρο. Δεν ήταν απλά διασκέδαση . Ήταν ζωντάνεψαν των μύθων , της παράδοσης και κυρίως παραδειγματισμός . Ο θεατρίνος ονομάστηκε ηθοποιός . Αυτός που ποιεί ήθος. Σήμερα το θέατρο χρησιμοποιείται , και με θετικό αλλά και με αρνητικό τρόπο. Η στρατευμένη τέχνη χρησιμοποιείται και για τη δημιουργία και βελτίωση , αλλά και για τη διάλυση αντιπάλων κοινωνιών. Τότε ποιούσε ήθος . Ήταν λαϊκό πανεπιστήμιο , ένα σύστημα παραδειγματισμού των ενηλίκων.
Τέλος στους αγώνες , είχαμε την άμιλλα των ικανοτέρων. Οι αγώνες δεν ήσαν μόνο αθλητικοί , αλλά και μουσικής , απαγγελίας ,όπως και θεατρικοί . Με τους αγώνες και την άμιλλα , είχαμε την καλλιέργεια του σώματος αλλά και του πνεύματος .
Αυτό το σύστημα αξιών δημιούργησε το Αρχαίο Ελληνικό θαύμα. Ένα κόσμο που διαδόθηκε με τον μέγα Αλέξανδρο , και είχε σαν συνέχεια την Ελληνιστική εποχή. Μια εποχή ορθολογισμού , και ανάπτυξης των επιστημών . Ο Ερατοσθένης μετράει με ακρίβεια την περίμετρο της γης. Οι διάδοχοι του Ασκληπιού στην Αλεξάνδρεια κάνουν ανατομές και ανακαλύπτουν την κυκλοφορία του αίματος Αρχιμήδης , ο Ήρωνας ,οι Επικούρειοι . Μια εποχή προόδου που τελικά πέθανε γιατί δεν μπόρεσε να επικοινωνήσει με τη μεγάλη μάζα του κόσμου που δεν καταλάβαινε. Πέθανε νικημένη από απλοϊκές δοξασίες που με την απλοϊκότητα τους ήταν κατανοητές στη μεγάλη μάζα αγραμμάτων και αμόρφωτων . Όλων όσων με ένα απλό και ευκολονόητο πιστεύω , επέβαλαν τη άποψη τους σαν θεόσταλτο δόγμα. Οι βιβλιοθήκες κάηκαν , οι σοφοί διώχτηκαν , εκτελέστηκαν . Η Υπατία τελείωσε στη πυρά, και μαζί της η πρόοδος .
Το φως έφυγε , έμεινε μόνο το σκοτεινό δόγμα . Άρχισε ο μεσαίωνας.
Το Ελληνικό θαύμα είχε τελειώσει.
Τι σημαίνει; Αυτό ακριβώς που λέει . Ψάχνω την αρχή των πραγμάτων , και προσπαθώ να βάλω σε μία λογική σειρά την εξέλιξή , στηριζόμενος στα σημερινά πιστεύω , και τις γνώσεις της εποχής μας από που ξεκίνησαν τα πράματα που μας έφεραν ως εδώ σήμερα.
Το σημείο αφετηρίας είναι ο προϊστορικός άνθρωπος , όταν ακόμα η κοινωνία του , είναι στο επίπεδο της αγέλης , αλλά ξέρει να χρησιμοποιεί τη φωτιά , και κάποια εργαλεία απο πέτρα , οστά ή ξύλο . Η χρήση τους τον έχει κάνει να ξεχωρίσει από τα άλλα ζώα , αλλά η οργάνωση της κοινωνίας είναι παρόμοια με των άλλων αγελαίων ζώων , όπου το κυρίαρχο αρσενικό διαφεντεύει την αγέλη. Στη αργή αυτή πορεία του που του επέτρεψε να προοδεύσει ο κύριος παράγων ήταν η ανάπτυξη της ομιλίας , αλλά και η όρθια στάση.
Η ομιλία του επέτρεψε να μεταβιβάζει τις εμπειρίες του , και η όρθια στάση του επέτρεψε με τα δυο πάνω άκρα να πιάνει , να επεξεργάζεται την ύλη , και να δημιουργεί εργαλεία και όπλα που του έδιναν νέες δυνατότητες .
Με την ομιλία εκτός απο την δυνατότητα καλύτερης συνεργασίας μεταξύ τους έχουμε και καλύτερη μεταφορά γνώσεων . Ενώ τα άλλα ζώα διδάσκονται με το παράδειγμα, βλέποντας τους γονείς τους , στον άνθρωπο επι πλέον αναπτύσσεται και η προφορική μετάδοση . Μαθαίνουν ότι χρειάζονται για να ζήσουν , και η γνώση μεταδίδεται τώρα γρήγορα . Μαθαίνουν πως θα κυνηγούν , για τη συλλογή τροφής , τα καλά χόρτα , τα κακά ,για τις χρήσιμες πέτρες , που με το κτύπημα μεταξύ τους σπάνε σε λεπίδες και κανείς κοφτερά εργαλεία , για πέτρες που βγάζουν σπίθες και ανάβεις φωτιά , πως θα τρύπησεις με ένα μυτερό κόκκαλο ένα δέρμα για να το ρίψεις με ένα άλλο.
Αλλά και μαζί με τις χρήσιμες γνώσεις που μεταδίδονται απο γενιά σε γενιά , Ιστορίες και διάφορα κατορθώματα . Μπορούμε να τους φανταστούμε το βράδυ μαζεμένους γύρω απ´ τη φωτιά που έψησαν το κυνήγι , χορτάτους να λένε ιστορίες για το πως σκότωσαν το λιοντάρι , ή πως καβάλα σε ένα κορμό δέντρου πήγε στη στεριά που φαίνεται πέρα από τη θάλασσα . Από γενιά σε γενιά οι ιστορίες αρχίζουν να περνούν μορφή υπερφυσική , και από απλές ιστορίες γίνονται υπερφυσικοί μύθοι.
Και μια και ότι μέχρι τώρα ότι τους έλεγαν οι γεροντότεροι για την καθημερινή πράξη , ήταν σωστά και χρήσιμα , και οι μύθοι γίνονται αποδεκτοί σαν αναμφισβήτητες αλήθειες και αποτελούν την παράδοση της αγέλης.
Και βέβαια σε λίγο οι μύθοι αρχίζουν να καλύπτουν και μιά άλλη ανθρώπινη ανάγκη την ανάγκη της προστασίας . Μυθικά όντα ,πανίσχυρα και καλά , τους προστατεύουν , από άλλα επίσης ισχυρά μυθικά όντα ,κακά και μοχθηρά (που σε αυτά αποδίδονται οι αρρώστιες και οι κακίες συγκυρίες ) , αρκεί να τα εξευμενίσεις με κάποια προσφορά . Και σιγά σιγά αυτές οι προσφορές πάνε σε ένα ορισμένο βράχο ή σπηλιά , και ο επί της γης αντιπρόσωπος της καλής μυθικής ύπαρξης τα παραλαμβάνει δια τα περαιτέρω
Ο πρώτος ιερέας έχει εμφανιστεί .
Μόνιμη εγκατάσταση
Σε μια περιοχή εύφορη , οι σπόροι από τη τροφή τους φυτρώνουν και έχουμε την εμφάνιση της γεωργίας και τη μόνιμη εγκατάσταση. Οι νέες συνθήκες προκαλούν αύξηση του πληθυσμού της αγέλης. τα δυνατά αρσενικά είναι πολλά , οι συγκρούσεις συνεχείς που οδηγούν στη διάσπαση σε μικρότερες ομάδες και νέες συγκρούσεις μεταξύ των . Κάτι πρέπει ή αλλάξει , και αυτόματα γίνεται η αλλαγή .
Η ζωή με τη μόνιμη εγκατάσταση και την αύξηση του πληθυσμού γίνεται ποιό πολύπλοκη . Απαιτεί γνώσεις και οι γνώσεις έρχονται με τα χρόνια και την εμπειρία.
Ήδη σε κάθε ομάδα υπήρχε ο σοφός , κάποιος γέρος , που όλοι τον άκουγαν γιατί είχε ζήσει πολλά χρόνια και είχε δει πολλά και ακούσει ακόμα περισσότερα . Μπορούσε να δώσει λύση σε δύσκολες καταστάσεις . Σε κάποια ομάδα συντελέστηκε μια αλλαγή ηγεσίας . Ο σοφός γέρος κρίθηκε καταλληλότερος για να την οδηγεί μια και αποδεδειγμένα έδινε καλύτερες λύσεις στα προβλήματα της καθημερινότητας .
Μια ακόμα αλλαγή είχε συντελεστεί . Η αρχηγία τώρα δεν επιβαλλόταν με τη δύναμη αλλά με την γενική αναγνώριση , και αποδοχή .
Η αρχηγία φεύγει από την δύναμη και πάει στη σοφία .
Και από τότε δύο είναι οι μορφές της εξουσίας . Η μία βασίζεται στη δύναμη , και η άλλη στην γενική αναγνώριση και αποδοχή . Την Τυραννία και τη Δημοκρατία στην πρωτόγνωρη μορφή τους ήταν το κυρίαρχο αρσενικό , και ο σοφός γέρος της φυλής.
Τα πράματα όμως δεν είναι ξεκάθαρα . Δεν μπορούμε να πούμε ότι έχουμε να κάνουμε με τον καλό και τον κακό . Το καλό και το κακό ενυπάρχει και μπερδεύεται και με τις δύο μορφές . Εκτός από το σοφό γέρο , έχουμε και τον πονηρό γέρο . Και εκτός από το ζωώδες , δυνατό αρσενικό , έχουμε και το ανδρείο και καλό αρσενικό που με τη δύναμή του και τις πράξεις του κερδίζει την γενική αναγνώριση , και το βλέπουμε στους μυθικούς ήρωες σαν τον Ηρακλή και Θησέα . Αντίστοιχα έχουμε και τον πονηρό γέρο που κερδίζει την γενική αναγνώριση με απάτη , το μάγο - ιερέα που μεσολαβώντας με το αζημίωτο στα καλά πνεύματα κερδίζει το γενικό σεβασμό .
Ο πρώτος πονηρός γέρος διέπραξε ενσυνείδητη απάτη , και καλοπέρασε με τα ψέματα και τους μύθους του . Ο επόμενος που άκουσε τους μύθους απ´ τον πρώτο , ίσως να τα πίστεψε , ίσως τα μισό - πίστεψε , ίσως και αυτός να ήταν απατεώνας . Αλλά σε λίγες γενιές , όλοι τα πιστέψανε σαν αναντίρρητη αλήθεια . Ο μύθος μετετράπη σε εργαλείο ομοφωνίας και ομοψυχίας . Τα μυαλά στοιχίστηκαν πίσω από αυτές τις ιδέες . Όλοι πίστεψαν και πειθάρχησαν σε αυτές , και ο μύθος μετετράπη σε θρησκεία .
Η θρησκεία , η οποιαδήποτε θρησκεία μετατρέπει το άμορφο πλήθος σε δύναμη.
Τώρα όλοι πειθαρχούν στον αρχιερέα και τους βοηθούς του , τα μυαλά έχουν ελεγχθεί και μπορεί πλέον να κινητοποιηθούν μυρμηγκιές ανθρώπων και για καλό και για κακό.
Δημιουργήθηκε το πρώτο κράτος . Κράτος σημαίνει Δύναμη . Ομόψυχα δούλεψαν για ότι νόμιζαν ότι ότι είναι θεϊκό θέλημα. Ο ιερέας ήταν και δικαστής , νομοθέτης αρχηγός με τη εντολή του θεού στην αρχή , και μετά από αντιπρόσωπος έγινε ο ίδιος Θεός . Οι Φαραώ ήταν θεοί . Οι πυραμίδες τιτάνιο έργο , πρακτικά άχρηστο , έγιναν χάρις στη θρησκεία . Αυτή την συγκολλητική ουσία που στοιχίζει και ομαδοποιεί τα μυαλά , που τα κολλάει και τα σκλαβώνει για το καλό ή το κακό. Τέσσερις χιλιάδες χρόνια στην Αίγυπτο δημιούργησε πολιτισμό. Χωρίς θρησκεία τι θα ήταν η Αίγυπτος ; Ένα σύνολο από χωριά και πόλεις που θα πολεμούσαν μεταξύ τους και ούτε μεγάλα αρδευτικά έργα , ούτε ναοί , ούτε πρακτικά μαθηματικά , ούτε εφαρμοσμένη πρακτική γεωμετρία .
Η τάξη του θεοκρατικού καθεστώτος δημιούργησε τον αιγυπτιακό πολιτισμό .
Ο θρησκευτικός μύθος μετέτρεψε τις ανθρώπινες αγέλες σε δύναμη . Αυτός συντόνισε και ευθυγράμμισε τα μυαλά του πλήθους έτσι ώστε να συνεργάζονται για ένα σκοπό.
Το θεοκρατικό κράτος της Αιγύπτου δεν ήταν το μοναδικό , απλά ίσως ήταν το πρώτο απο μία σειρά κρατών που ξεκινά από τότε και με διάφορες μορφές χρησιμοποιήθηκε σε όλους τους αιώνες και σε όλες τις περιοχές του κόσμου μέχρι σήμερα. Δεν έχουμε παρά να θυμηθούμε τους ελέω θεού βασιλείς , τους χαλίφηδες ,τα θεοκρατικά σημερινά καθεστώτα , και τον Χιροχίτο της Ιαπωνίας .
Αλλά στη ζωή δεν εξελίσσονται ολά παρόμοια . Οι διαφορετικές συνθήκες οδηγούν και σε διαφορετικά αποτελέσματα .
ΕΛΛΑΔΑ
Εδώ στην Ελλάδα το έδαφος είναι ορεινό ,
Τα εύφορα μέρη σχετικά λίγα γύρω από μικρούς ποταμούς . Παντού νησιά βουνά και θάλασσα. Το αρχιπέλαγος του Αιγαίου τους ωθεί στην περιπέτεια , την εξερεύνηση .
Μπροστά τους θάλασσα και απέναντι φαίνεται μία ξηρά , με τα βουνά της .
Το τοπίο τους προκαλεί και τους προσκαλεί να διασχίσουν τη θάλασσα να το εξερευνήσουν . Με βαρκούλα ή με σχεδία πάνε στο νησί που φαίνεται , και πίσω από το νησί βλέπουν άλλο νησί , και μετά άλλο ,και άλλο και άλλο. Μικροί κόσμοι που μπορούν να ζήσουν και να τρέψουν τις οικογένειες τους . Τα νησιά κατοικούνται και αρχίζει η ανταλλαγή προϊόντων , αρχίζει το εμπόριο , . Οι βάρκες γίνονται πλοία και σιγά σιγά επεκτείνεται όλο το γνωστό τότε κόσμο της Μεσογείου και του Ευξείνου πόντου .
Στην ηπειρωτική Ελλάδα και Πελοπόννησο ,Οι πόλεις είναι μικρές ,με μερικές χιλιάδες κατοίκους οι περισσότερες , που αν ο πληθυσμός αυξηθεί , δεν υπάρχει φαΐ για όλους και φεύγουν σε μακρινά μέρη και κάνουν αποικίες . Είναι σε διαρκή αντιπαράθεση μεταξύ των για τους λίγους πόρους. Εδώ χρειάζονται πολεμιστές για να υποστηρίξουν την περιουσία τους . Να μάχονται υπέρ βωμών και εστιών . Δεν είναι τυχαίο ότι στην Ελληνική κουλτούρα επεκράτησαν τα έπη της Ιλιάδας και της Οδύσσειας . Το πρώτο εξυμνεί της Ανδρεία , το δεύτερο την Ευφυΐα Όλοι πρέπει να μάχονται υπέρ βωμών και εστιών .Ο ιερέας πολύ σημαντικός παράγων της κοινωνίας έρχεται δεύτερος .Το πρώτο λόγο τον έχει ο πολεμιστής άρχοντας , και αυτό έχει άλλες συνέπειες . Η κοινωνίες οργανώνονται όχι από την θεία θέληση, αλλά με κανόνες που θέτουν οι ίδιοι οι πολίτες. Έτσι έχουμε στην Αθήνα ( Αθήναι ως ως συνασπισμός κοινοτήτων ) τους Δρακόντειους νομούς , τους νόμους του Σόλωνα. Εδώ δεν υπάρχει θεϊκή προσταγή . Το πολίτευμα είναι γενική συνέλευση πολεμιστών . Στην Πνύκα συνέρχονται πάντα ένοπλοι , και επικρατεί η άποψη των περισσοτέρων . Στη Σπάρτη το πολίτευμα είναι ολιγαρχικό. Οι δύο βασιλείς ( όχι ένας αλλά δύο , για μην κάνει κακές σκέψεις και να υπάρχει το αντίπαλο δέος ) ελέγχονται από το σώμα των εφόρων .Και εδώ ο νομοθέτης Λυκούργος βάζει τα θεμέλια μιας στρατιωτικής κοινωνίας. Μπορούμε να πούμε ότι ο Ελληνικός χώρος , είναι ένα εργαστήρι δοκιμής πολιτευμάτων. Βασίλεια , δημοκρατίες , Τυραννίες , ολιγαρχίες , όλα δοκιμάζονται. Τα επιτυχημένα επιβιώνουν τα αποτυχημένα καταρρέουν και στη θέση τους δημιουργούνται άλλα. -Η φυσική επιλογή δεν επιλέγει μόνο το είδη και τα κράτη υπόκεινται στο νόμο της φυσικής επιλογής οι θεσμοί του κράτους είναι σωστοί , η οργάνωση των θεσμών σωστή , τότε το κράτος προοδεύει . Αν όχι μπορεί να καταστραφεί ή και να επιβιώσει σε μία λιμνάζουσα μετριότητα .
Ο ευρύτερος χώρος της Ευρωπαϊκής Μεσογείου έχει αυτό το γνώρισμα . Οι κοινωνίες οργανώνονται από μόνες τους χωρίς την θεϊκή παρέμβαση . Λίγο ποιο κάτω στην Αίγυπτο και μέση Ανατολή , η οργάνωση έρχεται από ανωτέρα δύναμη . Οι νόμοι είναι θεόσταλτοι . Δεν αλλάζουν ,δεν προσαρμόζονται (δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ο θεϊκός λόγος) . . Αιώνες επί αιώνων είναι οι ίδιοι . Κατά συνέπεια και οι αλλαγές στην κοινωνία σπάνιες , έως μηδενικές .
Εκεί η κοινωνία έχει πέσει στο τέλμα του δόγματος .
Η μοναδική γνώση προκύπτει από τη θεϊκή αποκάλυψη.
Εδώ τα πράματα διαφέρουν πολύ . Τους θεούς τους σέβονται , αλλά δεν δημιουργούν στην Ελλάδα κοσμοθεωρία . Εδώ δεν έχουμε το "γεννηθήτω φως" οι άνθρωποι έχουν τις απορίες τους , αλλά προσπαθούν να βρουν απαντήσεις μόνοι τους, Συζητάνε μεταξύ τους ανταλλάσσουν απόψεις , ψάχνουν με υποθέσεις και σιγά σιγά Αυτοί αποκαλούνται φίλοι της Σοφίας - της γνώσης - φιλόσοφοι.
Αλλά εκτός της απουσίας δόγματος , και ένας άλλος παράγων ,ο ισχυρότερος ίσος υπάρχει στον Ελλαδικό χώρο. Η θάλασσα . Οι άνθρωποι ταξιδεύουν από νησί σε νησί , στην αρχή , και σε όλο το γνωστό τότε κόσμο αργότερα. Αρχίζει το εμπόριο και μαζί με τα εμπορεύματα μεταφέρονται και η γνώση . Ο Ελληνικός κόσμος μαθαίνει για μακρινούς λαούς , για το τι πιστεύουν , τι τρώνε , πως ντύνονται , τα όπλα τους , τους θεούς τους . Ο Έλληνας έχει πολλά ερεθίσματα. Δεν είναι σαν τον φελάχο στην Αίγυπτο που ακούει μόνο ότι του λένε ο Φαραώ και οι ιερείς του. Στην Ελλάδα εκτός απ´ το πιστεύω του φελάχου , φτάνει και το πιστεύω του Πέρση , των λαών της μαύρης θάλασσας , των λαών της δυτικής Μεσογείου , και λαών ακόμα και πάρα πέρα . Πιστεύω περίεργα , πρωτάκουστα , πολλές φορές αλληλοσυγκρουόμενα . Ποιο είναι σωστό και ποιο όχι ; Αρχίζει να τα σκέπτεται να τα εξετάζει με τη λογική , να συγκρίνει , να αναλύει , να αμφισβητεί . Ζητάει την γνώση τη σοφία . Η φιλοσοφία έχει γεννηθεί . Οι φίλοι της γνώσης ονομάζονται φιλόσοφοι. Προσπαθούν να εξηγήσουν τον κόσμο με τη λογική . Όχι με μύθους , όχι με θεόπνευστες αλήθειες . Φιλοσοφία και επιστήμη ( επίσταμαι / γνωρίζω ) , γεννιούνται και πάνε χέρι χέρι . Ψάχνουν τα πάντα .την ύλη , τους αριθμούς , τα σχήματα , τον ουρανό , το ανθρώπινο σώμα. Έτσι γεννιέται η θεωρητική γεωμετρία , τα μαθηματικά , ιατρική , αστρονομία εδώ γίνεται επιστήμη..
Στον γειτονικό λαό της Ρώμης , που δεν είναι θαλασσινός και εκεί απουσιάζει το δόγμα. Αλλά η απουσία ερεθισμάτων από άλλους λαούς , και η έλλειψη των ερωτηματικών που γεννιούνται παρά την επίδραση των Ελλήνων , της Ιταλίας , τους οδήγησε σε άλλη διαδικασία εξέλιξης . Η ύπαρξη του αρχιπελάγους του Αιγαίου , και η ανάπτυξη της ναυτιλίας , και τα ταξίδια δεν υπήρξαν , η ανταλλαγή απόψεων με άλλους απόμακρους λαούς δεν έγινε , με αποτέλεσμα να μην γεννηθούν ερωτηματικά , και κατά συνέπεια ούτε επιστήμη , ούτε φιλοσοφία , παρά την έλλειψη δόγματος και εκεί.
Κατά συνέπεια αν υποθέσω ότι η γέννηση του σημερινού τρόπου σκέπτεσθαι , γεννήθηκε εδώ , αυτό οφείλεται στην γεωγραφική θέση και διαμόρφωση του Ελλαδικού χώρου,δεν θα αφίσταμαι της αλήθειας . Αν οι Έλληνες δεν ταξίδευαν ,ίσως τίποτα δεν θα είχε συμβεί.
Οι Ρωμαίοι δεν ανέπτυξαν την φιλοσοφία , Το κράτος τους ήταν κοσμικό και όχι θεοκρατικό , αλλά τα αναγκαία ερωτηματικά - παρά την έλλειψη δόγματος - δεν αναπτύχθηκαν διότι δεν ταξίδευαν , δεν είχαν ερεθίσματα , δεν ήσαν ναυτικοί.
Τουλάχιστον στην αρχή .
Άρα η γεωγραφική θέση της Ελλάδας , με την έλλειψη θρησκευτικού δόγματος ήταν ο βασικοί παράγοντες που οδήγησαν στην έκρηξη του ορθολογισμού.
Και άλλοι παράγοντες βοήθησαν στη διαμόρφωση του Έλληνα . Η παιδεία το θέατρο και οι αθλητικοί αγώνες .
Στην Αίγυπτο η γραφή , πρακτική αριθμητική και πρακτική γεωμετρία , δεν έφτασε στο λαό . Μια κλειστή κάστανα ιερέων τα μάθαινε για πρακτικούς λόγους , για υπολογισμό της σοδειάς , για τη χάραξη των αγρών , μετά τις πλημμύρες του Νείλου.
Στην Ελλάδα , με τους ναυτικούς της , τα ταξίδια τους και το εμπόριο τους , η ανάγκη του κάθε ναυτικού και εμπόρου να κρατάει σημειώσεις γεωγραφικές και εμπορικές για μελλοντικά ταξίδια , κατέστησε τη γνώση της γραφής απαραίτητη , όπως και την αριθμητική . Η παιδεία οργανώθηκε στις πόλεις και ήταν σκληρή και επίπονη.
Η παιδεία ήταν αυστηρή , και σε πόλεις όπως η Σπάρτη έφτανε τα όρια τις σκληρότητας . εξ ου και το παιδεύω έχει και την έννοια του ελαφρού βασάνου.( μην με παιδεύεις ) .
Αντίθετα στην Αίγυπτο ο φελάχος δεν είχε ανάγκη από γραφή . Με μερικές γραμμές σημείωνε ποσά καντάρια στάρι έβγαλε. Τα υπόλοιπα ήταν πολυτέλεια .
Στην Ελλάδα οργανώθηκε η παιδεία , και τα παιδιά το πρωί μάθαιναν γραφή και ανάγνωση , μουσική , απαγγελία και κυρίως Όμηρο . Τα έπη του Ομήρου με ήρωες τον Αχιλλέα , και τον Οδυσσέα . Ο πρώτος αντιπροσωπεύει την ανδρεία , και ο δεύτερος την ευφυΐα σε συνδυασμό με ανδρεία . Ήσαν τα πρότυπα των Ελληνοπαίδων . όλα ήθελαν να γίνουν δυνατοί σαν την Αχιλλέα και έξυπνοι σαν των Οδυσσέα .
Η σημερινή Ελληνική παιδεία τι πρότυπα έχει; (ποδοσφαιριστές και ροκάδες )
Μετά το μεσημέρι είχανε εκπαίδευση στο γυμναστήριο . Μετά τη γυμναστή του πνεύματος , το σώμα. Νους υγιής Έν σώματι υγείες . Έτσι πλάθονταν άντρες ικανοί να υπερασπίσουν βωμούς και εστίες.
Αλλά και για τους ενήλικες υπήρχε το θέατρο. Δεν ήταν απλά διασκέδαση . Ήταν ζωντάνεψαν των μύθων , της παράδοσης και κυρίως παραδειγματισμός . Ο θεατρίνος ονομάστηκε ηθοποιός . Αυτός που ποιεί ήθος. Σήμερα το θέατρο χρησιμοποιείται , και με θετικό αλλά και με αρνητικό τρόπο. Η στρατευμένη τέχνη χρησιμοποιείται και για τη δημιουργία και βελτίωση , αλλά και για τη διάλυση αντιπάλων κοινωνιών. Τότε ποιούσε ήθος . Ήταν λαϊκό πανεπιστήμιο , ένα σύστημα παραδειγματισμού των ενηλίκων.
Τέλος στους αγώνες , είχαμε την άμιλλα των ικανοτέρων. Οι αγώνες δεν ήσαν μόνο αθλητικοί , αλλά και μουσικής , απαγγελίας ,όπως και θεατρικοί . Με τους αγώνες και την άμιλλα , είχαμε την καλλιέργεια του σώματος αλλά και του πνεύματος .
Αυτό το σύστημα αξιών δημιούργησε το Αρχαίο Ελληνικό θαύμα. Ένα κόσμο που διαδόθηκε με τον μέγα Αλέξανδρο , και είχε σαν συνέχεια την Ελληνιστική εποχή. Μια εποχή ορθολογισμού , και ανάπτυξης των επιστημών . Ο Ερατοσθένης μετράει με ακρίβεια την περίμετρο της γης. Οι διάδοχοι του Ασκληπιού στην Αλεξάνδρεια κάνουν ανατομές και ανακαλύπτουν την κυκλοφορία του αίματος Αρχιμήδης , ο Ήρωνας ,οι Επικούρειοι . Μια εποχή προόδου που τελικά πέθανε γιατί δεν μπόρεσε να επικοινωνήσει με τη μεγάλη μάζα του κόσμου που δεν καταλάβαινε. Πέθανε νικημένη από απλοϊκές δοξασίες που με την απλοϊκότητα τους ήταν κατανοητές στη μεγάλη μάζα αγραμμάτων και αμόρφωτων . Όλων όσων με ένα απλό και ευκολονόητο πιστεύω , επέβαλαν τη άποψη τους σαν θεόσταλτο δόγμα. Οι βιβλιοθήκες κάηκαν , οι σοφοί διώχτηκαν , εκτελέστηκαν . Η Υπατία τελείωσε στη πυρά, και μαζί της η πρόοδος .
Το φως έφυγε , έμεινε μόνο το σκοτεινό δόγμα . Άρχισε ο μεσαίωνας.
Το Ελληνικό θαύμα είχε τελειώσει.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου