Η ακριβής φράση του Ανταμ Σμιθ

   Η ακριβής φράση του Adam Smith για την ελεύθερη οικονομία ήταν--
----Σε μια κοινωνία ελεύθερων συναλλαγών , αν ο καθένας ακολουθεί το φυσικό κίνητρο της επιδίωξης του ατομικού του συμφέροντος , και εφόσον καθοδηγείται από τον ηθικό κανόνα της συμπάθειας προς τους συνανθρώπους του , είναι δυνατόν να υπάρξει μια γενική ευημερία και πρόοδος .  (1759) --
   Κατ´ αρχάς θα διακρίνουμε το στόχο που δεν είναι άλλος από την γενική ευημερία και πρόοδο.  Θα μου πείτε δεν είναι αυτονόητο ; Φοβάμαι πως όχι , γιατί σήμερα μπερδεύουμε τα πράματα , και διαστρεβλώνοντας τα , παρουσιάζουμε σαν στόχο το κέρδος. Και ναι μεν ο Ανταμ Σμιθ  δεν το δαιμονοποιούσε  , αντιθέτως μάλιστα το άτομο πρέπει να απολαμβάνει τους καρπούς των κόπων του για να έχει κίνητρο ,αλλά ο τελικός και βασικός στόχος είναι η γενική ευημερία και πρόοδος .
           Αυτή η  δεύτερη  προϋπόθεση  που έθεσε ο Ανταμ Σμιθ  συνήθως  αγνοείται . Η φράση του "  απο τον ηθικό κανόνα της συμπάθειας προς τους συνανθρώπους του ", εννοεί ότι  η επιδίωξη του κέρδους δεν είναι χωρίς περιορισμούς . Εν ολίγοις πρέπει να ενεργεί εντός των κανόνων της καλής κοινωνικής συμπεριφοράς , και μόνο τότε το ατομικό και γενικό κέρδος θα ταυτισθούν.
        Σήμερα το  ελευθέρως επιχειρείν ,  ακολουθεί τους ηθικούς κανόνες της κοινωνίας ;                           Δυστυχώς όχι.   Αυτό δεν συμβαίνει και οδηγούμενα ποιος ξέρει που.   
    Οι σύγχρονοι νέο φιλελεύθεροι αντιθέτως έχουν θεοποιήσει και θέσει σαν τελικό τους σκοπό μόνο το κέρδος . Αυτό όμως δεν προκαλεί γενική ευημερία και πρόοδο αλλά σε πολλές περιπτώσεις,  η επιδίωξη  επιχειρησιακού  κέρδούς προκαλεί  οπισθοδρόμηση.
      Παράδειγμα η οικονομική κρίση του 2008.
 Οι τράπεζες θεώρησαν σαν ασφαλή τοποθέτηση τα οικιστικά δάνεια ,  μιά και αν ο δανειζόμενος αν δεν είχε να πληρώσει του έπερναν το σπίτι και το πουλούσαν εξασφαλίζοντας τα λεφτά τους. Το σύστημα δούλεψε καλά γιατί αρχιτέκτονες , κατασκευαστές, μεσίτες πέρνανε τα ποσοστά τους,  οι τράπεζες τους τόκους τους,  και ο δανιζόμενος ξοφλούσε το δάνειο και είχε και κέρδος απότα νοίκια που δεν πλήρωνε.
Το σύστημα ήταν σύστημα win - win και δούλευε για χρόνια. Ηταν ένα σύστημα συμβατό με τα λεγόμενα του Ανταμ Σμιθ που οδηγούσε σε γενική ευημερία.  Αλλά κάποτε οι ικανοί να ξεπληρώσουν το δάνειο τελείωσαν  και οι τράπεζες έπρεπε να βρουν άλλο τρόπο να τοποθετήσουν τα κεφάλαια που διαχειρίζονταν.
    Οι μέτοχοι των Τραπεζών ήθελαν κέρδη και αυτό δεν είναι  κατακριτέο .  Όταν όμως ένα κεφάλαιο παραμένει ανενεργό και δεν τοποθετείται θα το ροκανίσει ο πληθωρισμός . Έτσι είναι φυσικό που  πίεζαν οι κεφαλαιούχοι για τοποθετήσεις των κεφαλαίων τους ,τους διευθυντές των Τραπεζών. Μάλιστα εάν τα κέρδη δεν ήσαν ικανοποιητικά  η ποινή ήταν απόλυση .     Άρα οι έπρεπε τα κεφάλαια να τοποθετηθούν πάση θυσία έστω και αν η τοποθέτηση δεν ήταν αρκετά ασφαλής. Αλλιώς θα  ζητούσαν την κεφαλήν σου επί πίνακι .
( Τα χρήματα των τραπεζών ειναι κατά το μέγιστο μέρος τους τα χρήματα των καταθετών.  Τα κεφαλαία των μετόχων αντιστοιχούν σε ένα μικρό ποσοστό των συνολικών,  που στη καλύτερη περίπτωση δεν υπερβαίνει το 9 - 10%του συνολου.)
Δεδομένου ότι έπρεπε να πιαστεί ο στόχος (σύγχρονο μάνατζμαν ),δεν τους  νοιάζει αν ο δανειολήπτης μπορεί να ξεπληρώσει το δάνειο , μιά και  με κατάσχεση θα έχουμε τα χρήματά μας και με το παραπάνω. Άρα δίνουμε χωρίς έλεγχο οικονομικής κατάστασης του  μιά και εξασφαλίζονται τα χρήματα μας.  -( ο παράγων της αντικοινωνικής συμπεριφοράς του Αντ.Σμιθ. αγνοείται) .
    Δεν εψαξαν γα νεες τοποθετήσεις,  αλλά συνεχισαν δίνοντας  δάνεια σε άτομα που δεν ειχαν δυνατότητα αποπληρωμής. Έτσι άρχισαν να πολλαπλασιάζονται οι πλειστηριασμοί και οι τιμές των ακινήτων να πεφτουν . Στο τέλος η προσφορά ακινήτων έριξε τόσο τις τιμές που οι τράπεζες έχασαν τα χρήματα τους γιατί οι πλειστηριασμοί δεν απεδιδαν και άρχισε η κρίση.
     Το ίδιο  και στην Ελλάδα. Οι τράπεζες σου έδιναν χρήμα αρκεί να είχες κάτι να βάλεις υποθήκη. Εορτο-δάνεια  διακοπο-  δάνεια θαλασσο-δάνεια, ότι μπορείς να φανταστείς. Συμπεριφορά εξόχως αντικοινωνική μια και επιδίωκαν το μονομερές κέρδος. Η δεύτερη προϋπόθεση του Α.Σ. αγνοείται.  Ειναι αυτό που ονομάζουμε τοκογλυφική συμπεριφορά .
(  Η διάφορα μεταξύ τραπεζικής εργασίας και τοκογλυφίας έγκειται στο κατά την ορθή τραπεζική εργασία επιδιώκεται αμοιβαίο κέρδος , ενώ στη τοκογλυφία ο τοκίζων μόνο το προσωπικό. - παραβίαση της δεύτερης προϋπόθεσης του Α.Σ.).
      Μπορεί σήμερα να αμφισβητούνται οι κοινωνικοί κανόνες και ίσως πολλοί από αυτούς να θεωρούνται αναχρονιστικοί , αλλά κοινωνία χωρίς κανόνες συμβίωσης δεν μπορεί να υπάρξει . Οι κοινωνικοί κανόνες αλλάζουν , δεν είναι στατικοί , και άλλοτε αν η αλλαγή είναι επιτυχής έχουμε κοινωνική πρόοδο , αλλιώς οπισθοδρόμηση .   Το σημερινό χάλι της κοινωνίας μας οφείλεται σε αλλαγές κανόνων ( νομών , ηθών ,συνηθειών ) που αντί να οδηγήσουν σε ευημερία , προκάλεσαν τη γενική οπισθοδρόμηση .
Άρα στο σημερινό κατάντημα φτάσαμε διότι:
Στα χρόνια που προηγήθηκαν  είχαμε κυνήγι του κέρδους ,χωρίς περιορισμούς και χωρίς κανένα σχέδιο . Όλοι κυνήγησαν το κέρδος με κάθε μέσον χωρίς ενδοιασμούς και χωρίς έλεγχο από την πολιτεία . Η κοινωνική συμπεριφορά ήταν για τους βλάκες,  τα κοροϊδα. Έτσι η κοινωνία μας ,όπου  ο καθένας βάζει το δικό του στόχο χωρίς κοινωνικές αναστολές είναι καταδικαμένη. Οι πολιτικοί βλέπουμε να βάζουν το προσωπικό συμφέρον πάνω απο το κοινό. Οι συνδικαλιστές υποστηρίζουν τις συντεχνίες εις βάρος του συνόλου,  η έννοια του επιχειρησιακού κέρδους έχει αντικατασταθεί από την έννοια της αρπαχτής.
      Με τέτοια μυαλά,  και τέτοια διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής αναπτύσσονται τακτικές (όπου ο καθ ένας ή η κάθε ομάδα ή συντεχνία ενεργεί επιδιώκοντας μόνο το προσωπικό συμφέρον,  αδιαφορώντας για το γενικό ) , δεν μπορεί να υπάρξει γενική ευημερία και πρόοδος.  Η Ελληνική κοινωνία που αντιμετωπίζει , μια κρίση  όχι μόνο οικονομική.  Η οικ. κρίση είναι αποτέλεσμα μιας γενικότερης κρίσης, θέσμων - ήθων - συμπεριφοράς που δημιουργήθηκε και καλιεργήθηκε από λαο- κόλακες   από  άτομα ,  οργανώσεις και κόμματα,   και δεν υπάρχει τρόπος να συνέλθει από τις καταστροφικές αυταπάτες της. Άρα αν δεν καταλάβει ότι το κάθε άτομο έχει και υποχρεώσεις και όχι μόνο δικαιώματα, και αν δεν τις εκπληρώνει  με τον ίδιο ζήλο που διεκδικεί τα δικαιώματα του, " τίποτα καλό δεν μπορεί να προκείψει για το γενικό σύνολο ", πόσο μάλλον " γενικη πρόοδος και ευημερία ".
     Θα συνεχίσει να σέρνεται μέσα στο τέλμα των σημερινών της αντιλήψεων μέχρις ότου πνιγεί μέσα σ αυτό.